काठमाडौं । यस वर्ष अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार रोबर्ट ई. हल र माइकल उडफोर्डलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिएको छ।
रोयल स्वीडिस एकेडेमी अफ साइन्सेसले समष्टिगत आर्थिक स्थिरता कायम गर्न सहयोग पुर्याउने आर्थिक सिद्धान्तको विकासमा योगदान गरेको भन्दै उनीहरूलाई पुरस्कार दिने निर्णय गरेको हो।
यी दुई अर्थशास्त्रीको अनुसन्धानले आर्थिक मन्दी, मूल्यवृद्धि र अर्थतन्त्रमा आउने उतारचढावलाई कसरी व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा महत्त्वपूर्ण आधार प्रदान गरेको छ।
उनीहरूले विकास गरेका आर्थिक मोडलले घरपरिवार र व्यवसायका व्यक्तिगत निर्णयले समग्र अर्थतन्त्रमा पार्ने प्रभावलाई व्याख्या गर्छन्। यसले सरकार र केन्द्रीय बैंकलाई प्रभावकारी आर्थिक नीति बनाउन सहयोग पुर्याउँछ।
समितिका अनुसार, समयमै लिइने मौद्रिक र वित्तीय नीतिले अर्थतन्त्रमा आउने तीव्र उतारचढाव कम गर्न सक्छ। ब्याजदर निर्धारण, सरकारी खर्च र अन्य आर्थिक नीतिका निर्णय लिन पनि यस्ता सिद्धान्त उपयोगी हुन्छन्।
विश्वका विभिन्न देशका नीति निर्माताले आर्थिक अवस्था विश्लेषण गर्न र सम्भावित सङ्कटको सामना गर्न यस्ता मोडल प्रयोग गर्दै आएका छन्।
उनीहरूको अनुसन्धानले आर्थिक मन्दी र उच्च मुद्रास्फीतिजस्ता चुनौती व्यवस्थापन गर्ने नीतिगत प्रक्रियालाई थप व्यवस्थित बनाउन योगदान पुर्याएको छ।
यसरी, रोबर्ट ई. हल र माइकल उडफोर्डको अनुसन्धानले व्यक्तिगत आर्थिक निर्णय र समग्र अर्थतन्त्रबीचको सम्बन्ध बुझ्न तथा आर्थिक स्थिरता कायम गर्न महत्त्वपूर्ण योगदान दिएको छ।
