सुनचाँदीको मूल्यमा निरन्तर गिरावट, ऐतिहासिक उच्च बिन्दुबाट सुन ७० हजार र चाँदी झण्डै ४ हजारले सस्तियो

सुनचाँदीको मूल्यमा निरन्तर गिरावट, ऐतिहासिक उच्च बिन्दुबाट सुन ७० हजार र चाँदी झण्डै ४ हजारले सस्तियो
50

 

काठमाडौं । नेपाली बजारमा सुन र चाँदीको मूल्यमा गिरावट आउने क्रमले निरन्तरता पाएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघ (फेनिगोसिडा) का अनुसार मंसिर १ गते सुन प्रतितोला २ लाख ६९ हजार १०० रुपैयाँ र चाँदी ३ हजार ५२० रुपैयाँमा कारोबार भएको छ।

अघिल्लो कारोबार दिनको तुलनामा सुन प्रतितोला १ हजार १०० रुपैयाँ र चाँदी ८० रुपैयाँले घटेको हो। पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय बजारमै बहुमूल्य धातुको मूल्य कमजोर बन्दै जाँदा त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव नेपाली बजारमा पनि देखिएको छ।

यसअघि २०८२ माघ १५ गते नेपाली बजारमा सुन प्रतितोला ३ लाख ३९ हजार ३०० रुपैयाँ र चाँदी ७ हजार ५०५ रुपैयाँ पुगेर ऐतिहासिक रेकर्ड कायम गरेका थिए। तर, त्यसयता मूल्यमा आएको निरन्तर गिरावटले दुवै धातु निकै सस्तो भएका छन्।

ऐतिहासिक उच्च मूल्यसँग तुलना गर्दा सुन प्रतितोला ७० हजार २०० रुपैयाँ अर्थात् २०.६९ प्रतिशतले घटिसकेको छ। त्यस्तै, चाँदीको मूल्य प्रतितोला ३ हजार ९८५ रुपैयाँ अर्थात् ५३.१० प्रतिशतले ओरालो लागेको छ।

पछिल्लो मूल्यलाई एक वर्षअघिको बजारसँग तुलना गर्दा पनि उल्लेख्य गिरावट देखिन्छ। अहिलेको सुनको भाउ २०८२ पुस २७ गतेको २ लाख ७० हजार ६०० रुपैयाँको स्तरनजिक पुगेको छ। अर्थात् सुनको मूल्य करिब ३१० दिनअघिको अवस्थामा फर्किएको हो।

त्यसैगरी, चाँदीको अहिलेको मूल्य २०८२ मंसिर १४ गते कायम भएको ३ हजार ४९० रुपैयाँसँग नजिक छ। यसले चाँदीको बजार करिब ३५२ दिनअघिको मूल्यस्तरमा पुगेको देखाउँछ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि सुनको चमक हराउँदै

नेपाली बजारमा सुनचाँदीको मूल्य घट्नुको प्रमुख कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा देखिएको कमजोर अवस्था हो। रोयटर्सका अनुसार नोभेम्बर १६ मा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य प्रतिऔंस ३ हजार ८३०.७४ अमेरिकी डलरसम्म झरेको थियो। यो सन् २०२५ अक्टोबर २ यताकै न्यून मूल्य हो।

सन् २०२६ जनवरीमा प्रतिऔंस ५ हजार ५९४.८२ डलरको ऐतिहासिक उचाइमा पुगेको सुन नोभेम्बर १६ सम्म आइपुग्दा ३१.५३ प्रतिशतले घटिसकेको थियो। रोयटर्सले यसलाई सन् २०१५ यताकै कमजोर वार्षिक प्रदर्शनतर्फ अघि बढिरहेको अवस्थाका रूपमा उल्लेख गरेको छ।

नोभेम्बर १७ मा भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य केही सुधार हुँदै प्रतिऔंस ३ हजार ८५६.५२ डलर पुगेको थियो। चाँदी पनि प्रतिऔंस ४७.०५ डलरमा कारोबार भएको थियो। तर, सामान्य सुधारले बजारमा तत्काल ठूलो पुनरागमन हुने संकेत नगरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

सुनको मूल्य घट्नुका मुख्य कारण

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य ओरालो लाग्नुमा विभिन्न आर्थिक तथा वित्तीय कारण जिम्मेवार देखिएका छन्।

पहिलो कारण अमेरिकी डलरको मजबुती हो। अमेरिकी डलर सूचकाङ्क सन् २०२५ अप्रिलपछिकै उच्च स्तरनजिक पुगेको छ। मुद्रास्फीति अपेक्षाभन्दा बढी देखिनु र अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भका अधिकारीहरूले कडा मौद्रिक नीतिको संकेत गर्नुले डलरलाई थप बलियो बनाएको छ। डलरमा कारोबार हुने सुन अन्य मुद्राका लगानीकर्ताका लागि महँगो बन्ने भएकाले यसको मागमा कमी आउँदा मूल्यमा दबाब परेको हो।

दोस्रो कारण अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बढ्नु हो। सुनबाट निश्चित ब्याज प्राप्त हुँदैन। तर, अमेरिकी ऋणपत्रमा लगानी गर्दा प्रतिफल पाइने भएकाले लगानीकर्ताहरू सुनबाट पूँजी झिकेर ऋणपत्रतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्। यसले सुनको लगानी आकर्षण कमजोर बनाएको छ।

तेस्रो कारण लगानीकर्ताले नाफा सुरक्षित गर्न थालेका छन्। बजारमा अनिश्चितता बढ्दा र अन्य वित्तीय सम्पत्तिमा घाटा हुँदा लगानीकर्ताले नगद व्यवस्थापनका लागि सुन बिक्री गर्ने प्रवृत्ति देखिएको छ। एमकेएस पाम्पका वरिष्ठ धातु रणनीतिकार निकी शिल्सका अनुसार अमेरिकी प्रविधि कम्पनीका शेयरमा आएको गिरावटपछि लगानीकर्ताले तरलता व्यवस्थापन गर्न सुन बिक्री गरिरहेका छन्।

त्यस्तै, मध्यपूर्वमा अमेरिका र इरानबीच बढेको तनाव तथा तेलको मूल्यमा आएको उतारचढावले पनि विश्व अर्थतन्त्रमा मुद्रास्फीतिको जोखिम बढाएको छ। मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर उच्च राख्न सक्ने सम्भावनाले सुनको मूल्यमा थप दबाब सिर्जना गरेको विश्लेषण गरिएको छ।

चाँदीमा सुनभन्दा ठूलो गिरावट, औद्योगिक मागसमेत कमजोर

सुनको तुलनामा चाँदीको मूल्यमा अझ ठूलो गिरावट आउनुको अर्को प्रमुख कारण यसको औद्योगिक उपयोगसँग जोडिएको छ। चाँदी बहुमूल्य धातुका रूपमा मात्रै नभई सोलार प्यानल, विद्युतीय सवारीसाधन तथा विभिन्न इलेक्ट्रोनिक उपकरण उत्पादनमा समेत प्रयोग हुन्छ।

वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार बलियो अमेरिकी डलर र सरकारी ऋणपत्रको बढ्दो प्रतिफलसँगै विश्वव्यापी औद्योगिक माग सुस्त हुँदा चाँदीको मूल्यमा दोहोरो दबाब परेको छ। विशेषगरी चीनको उत्पादन, कर्जा प्रवाह तथा औद्योगिक लगानीमा देखिएको कमजोरीले चाँदीको माग प्रभावित बनाएको छ।

किट्को न्युजले हेरियसका विश्लेषकहरूलाई उद्धृत गर्दै अस्ट्रेलियाको पर्थ मिन्टमा अक्टोबर महिनामा चाँदीका सिक्का तथा बारको बिक्री अघिल्लो महिनाको तुलनामा ३६ प्रतिशत र गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ६३ प्रतिशतले घटेको जनाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा चाँदीको मूल्य प्रतिऔंस ६० डलरबाट घटेर ४९ डलरमा पुग्दासमेत भौतिक मागमा अपेक्षित सुधार नदेखिनुले बजारमा लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर बनेको संकेत गर्छ।

अब सुनचाँदीको मूल्य बढ्ला कि अझै घट्ला?

अन्तर्राष्ट्रिय बजारको पछिल्लो अवस्थाले सुनचाँदीको मूल्य तत्कालै ठूलो उछाल आउने निश्चित आधार देखाएको छैन। अमेरिकी मुद्रास्फीति, फेडरल रिजर्भको ब्याजदर नीति र डलरको उतारचढावले आगामी दिनमा मूल्यको दिशा निर्धारण गर्ने देखिन्छ।

विश्व सुन परिषद्को विश्लेषणअनुसार अमेरिकी आर्थिक अवस्था र फेडको मौद्रिक नीतिले सुनलाई केही समय दबाबमा राख्न सक्ने सम्भावना छ। यद्यपि, सुनमा आधारित एक्सचेन्ज ट्रेडेड फन्ड (ईटीएफ) मार्फत दीर्घकालीन लगानी भित्रिने क्रमले बजारलाई केही आधार दिन सक्ने देखिन्छ।

नेपालमा भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मूल्यसँगै अमेरिकी डलरको तुलनामा नेपाली रुपैयाँको विनिमय दरले पनि सुनचाँदीको अन्तिम मूल्य निर्धारण गर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घटे पनि नेपाली रुपैयाँ कमजोर भएमा त्यसको लाभ उपभोक्ताले पूर्ण रूपमा पाउन नसक्ने अवस्था रहन्छ।

यसकारण आगामी दिनमा सुनचाँदीको मूल्य कुन दिशामा अघि बढ्छ भन्ने विषय अमेरिकी फेडरल रिजर्भको ब्याजदरसम्बन्धी निर्णय, डलरको अवस्था र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मागमा निर्भर रहनेछ।

Related Post