काठमाडौं । यमनका इराननिकट हुथी विद्रोहीले साउदी अरबका विभिन्न विमानस्थल र तेल पूर्वाधारलाई निशाना बनाउँदै आक्रमण तीव्र पारेका छन्। अक्टोबर ५ देखि ११ सम्मको एक सातामा साउदी अरबका पाँच विमानस्थलमा कम्तीमा १० पटक आक्रमण भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
अनादोलु समाचार संस्थाका अनुसार राजधानी रियादस्थित किङ खालिद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पाँच पटक, दमामस्थित किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा दुई पटक तथा अभा, जिजान र नजरानका विमानस्थलमा एक–एक पटक आक्रमण भएको छ।
रियाद विमानस्थलमा भएका आक्रमणमध्ये केहीमा मानवीय क्षति भएको खबर सार्वजनिक भएका छन्। समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार आइतबार टर्मिनल ४ मा भएको आक्रमणमा एक जनाको मृत्यु र ११ जना घाइते भएका थिए। यसअघि शनिबार भएको आक्रमणमा १३ जनाको मृत्यु र ३०० भन्दा बढी घाइते भएको साउदी अधिकारीहरूले बताएका थिए। यद्यपि, विभिन्न घटनाका मृतक र घाइतेको विवरणमा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमबीच एकरूपता देखिएको छैन।
हुथी विद्रोहीले आक्रमणको जिम्मेवारी लिँदै साउदी अरबका विमानस्थल प्रयोग नगर्न यात्रु, विमान कम्पनी र विमानस्थलका कर्मचारीलाई चेतावनी दिएका छन्। समूहले रियाद र दमामका विमानस्थलसँगै साउदी अरबको प्रमुख तेल कम्पनी अराम्कोका केन्द्रलाई समेत निशाना बनाएको दाबी गरेको छ।
रियाद विमानस्थलमा आक्रमणपछि उडान प्रभावित
रियादस्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा लगातार भएका आक्रमणले साउदी अरबको हवाई सुरक्षा व्यवस्थामाथि प्रश्न उठाएको छ। आक्रमणपछि विमानस्थलमा सुरक्षा जाँच र क्षतिको मूल्याङ्कनका लागि उडान सेवा प्रभावित भएको थियो। केही उडान रद्द गरिएका थिए भने केहीलाई वैकल्पिक विमानस्थलतर्फ मोडिएको थियो।
केही अन्तर्राष्ट्रिय विमान कम्पनीले साउदी अरबका गन्तव्यमा उडान स्थगित गरेका छन्। युरोपेली संघको उड्डयन सुरक्षा निकायले पनि साउदी हवाई क्षेत्रमा उडान गर्दा सम्भावित जोखिमप्रति सचेत रहन आग्रह गरेको जनाइएको छ।
आक्रमणको प्रभाव विमानस्थलमा मात्र सीमित छैन। सुरक्षाको कारण देखाउँदै रियादका विद्यालयमा प्रत्यक्ष पठनपाठन स्थगित गरी अनलाइन कक्षा सञ्चालन गरिएको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। बेलायत, अस्ट्रेलिया, फ्रान्स र अमेरिकाले पनि आफ्ना नागरिकलाई साउदी अरबको यात्राका क्रममा सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
यमनको द्वन्द्व साउदी पूर्वाधारसम्म
साउदी अरबमा भएका पछिल्ला आक्रमणलाई यमनमा जारी द्वन्द्वसँग जोडेर हेरिएको छ। साउदी समर्थित यमनी सरकारी फौजले हुथी विद्रोहीको नियन्त्रणमा रहेका रणनीतिक क्षेत्र फिर्ता लिन सैन्य कारबाही अघि बढाइरहेका छन्। साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले हवाई आक्रमणमार्फत सरकारी फौजलाई सहयोग गरिरहेको छ।
यसको जवाफमा हुथी समूहले साउदी अरबका विमानस्थल, सैन्य संरचना र तेल पूर्वाधारलाई निशाना बनाएको जनाएको छ। अक्टोबर ११ मा हुथी सैन्य प्रवक्ता याह्या सरीले रियाद र दमामका विमानस्थल तथा अराम्कोका दुई केन्द्रमा आक्रमण गरिएको दाबी गरेका थिए।
दमाम विमानस्थलमा आक्रमण भएको साउदी नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पुष्टि गरेको विवरण सार्वजनिक भए पनि अराम्कोका केन्द्रमा भएको भनिएको आक्रमण स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भएको थिएन। त्यसैले हुथी समूहका सबै दाबीलाई पुष्टि भएका घटनाका रूपमा लिन सकिने अवस्था छैन।
हुथी समूहले साउदी अरबले यमनमा सैन्य कारबाही र हस्तक्षेप जारी राखे थप आक्रमण गर्ने चेतावनी दिएको छ। समूहको पछिल्लो वक्तव्यले दुई पक्षबीचको द्वन्द्व तत्काल मत्थर हुने सम्भावना कमजोर रहेको सङ्केत गरेको छ।
क्षेत्रीय युद्ध फैलिने चिन्ता
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हुथी विद्रोहीविरुद्ध साउदी अरबको सैन्य कारबाहीमा अमेरिका पनि सहभागी हुन सक्ने बताएका छन्। यसले यमनमा जारी द्वन्द्वमा बाह्य शक्तिको संलग्नता थप बढ्न सक्ने चिन्ता पैदा गरेको छ।
इरान र उसका क्षेत्रीय साझेदारसँग जोडिएको व्यापक द्वन्द्वको प्रभाव यमनसम्म फैलिरहेका बेला साउदी अरब र हुथी विद्रोहीबीचका आक्रमण–प्रत्याक्रमणले क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौती थप गम्भीर बनाएको छ। विमानस्थल र तेल पूर्वाधारजस्ता महत्त्वपूर्ण संरचनामाथि आक्रमण जारी रहे हवाई यातायात, ऊर्जा आपूर्ति र नागरिक सुरक्षामा थप असर पर्न सक्ने देखिन्छ।
तर द्वन्द्व क्षेत्रका घटनाबारे पक्षहरूले सार्वजनिक गरेका दाबी, हताहतीका विवरण र आक्रमणको वास्तविक क्षतिबीच फरक हुन सक्ने भएकाले स्वतन्त्र पुष्टि भएका सूचनाका आधारमा घटनाक्रमको मूल्याङ्कन गर्न आवश्यक छ।
