काठमाडौं — देशका विभिन्न स्थानमा बेला–बेलामा बर्ड फ्लू (एभियन इन्फ्लुएन्जा) संक्रमण देखिन थालेपछि उपभोक्तामाझ कुखुराको मासु र अण्डा सेवनबारे अन्योल बढ्ने गरेको छ। कुनै फार्ममा संक्रमण पुष्टि भएको खबर सार्वजनिक हुनेबित्तिकै धेरैको मनमा प्रश्न उठ्छ— अब कुखुराको मासु खान सुरक्षित छ कि छैन ?
विज्ञहरूका अनुसार बर्ड फ्लू देखिए पनि सबै कुखुराको मासु असुरक्षित हुँदैन। तर संक्रमण पुष्टि भएका वा शंकास्पद कुखुराको मासु भने उपभोग गर्न नहुने उनीहरूको सुझाव छ।
मानिसमा कसरी सर्छ बर्ड फ्लू ?
बर्ड फ्लू संक्रमित पन्छीको दिसा, र्याल, प्वाँख वा शरीरबाट निस्कने तरल पदार्थको सम्पर्कमा आउँदा मानिसमा सर्न सक्छ। विशेषगरी कुखुरा फार्ममा काम गर्ने, कुखुरा काट्ने, मरेका पन्छी व्यवस्थापन गर्ने वा संक्रमित खोर सफा गर्ने व्यक्तिहरू बढी जोखिममा हुन्छन्।
हालसम्म यो रोग मानिसबाट मानिसमा सहज रूपमा फैलिने अवस्था भने देखिएको छैन।
राम्ररी पकाएको मासु खान सुरक्षित
विशेषज्ञहरूका अनुसार कुखुराको मासु र अण्डा कम्तीमा ७० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथिको तापक्रममा राम्ररी पकाएर खाएमा भाइरस नष्ट हुन्छ र संक्रमणको जोखिम रहँदैन। तर काँचो वा राम्रोसँग नपाकेको मासुमा भने जोखिम हुन सक्छ।
काँचो मासु छोएपछि साबुनपानीले हात धुने, काँचो र पाकेको खानेकुरा अलग राख्ने तथा भान्सामा सरसफाइ कायम गर्ने सावधानी अपनाउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ।
संक्रमित कुखुराको मासु खान नहुने
अन्तर्राष्ट्रिय सार्वजनिक स्वास्थ्य मापदण्डअनुसार संक्रमण पुष्टि भएका जनावरलाई खाद्य शृङ्खलामा प्रवेश गराउन नहुने मान्यता छ। त्यसैले भाइरस पकाउँदा नष्ट हुन सक्ने भए पनि संक्रमित कुखुराको मासु उपभोग गर्न सिफारिस गरिँदैन।
बर्ड फ्लू लागेको कुखुरा कसरी चिन्ने ?
बर्ड फ्लू संक्रमित कुखुरामा अचानक धेरै मर्नु, दाना कम खानु, सुस्त देखिनु, अण्डा उत्पादन घट्नु, सास फेर्न गाह्रो हुनु तथा टाउको सुन्निनु जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्। यस्ता संकेत देखिए तत्काल सम्बन्धित पशु सेवा कार्यालयलाई जानकारी गराउन विज्ञहरूको आग्रह छ।
बजारसम्म कसरी पुग्न सक्छ संक्रमित मासु ?
सामान्यतया संक्रमण पुष्टि भएको क्षेत्रमा रहेका कुखुरा सरकारी निकायले नष्ट गर्ने र बिक्री वितरणमा रोक लगाउने व्यवस्था हुन्छ। तर कतिपय अवस्थामा जानकारीको अभाव, लापरबाही वा आर्थिक क्षति कम गर्ने प्रयासका कारण संक्रमित वा शंकास्पद कुखुरा लुकाएर बजारमा ल्याउने जोखिम रहन्छ।
त्यसैले उपभोक्ताले विश्वसनीय र नियमित अनुगमन हुने पसलबाट मात्रै मासु खरिद गर्नुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।
उपभोक्ताले अपनाउनुपर्ने सावधानी
विश्वसनीय स्रोतबाट मात्रै कुखुराको मासु खरिद गर्ने।
बिरामी वा अस्वाभाविक रूपमा मरेका कुखुराको मासु प्रयोग नगर्ने।
मासु काट्ने, धुने र पकाउने क्रममा सरसफाइमा विशेष ध्यान दिने।
काँचो मासुसँग सम्पर्क भएका भाँडा, चक्कु र हात साबुनपानीले राम्ररी सफा गर्ने।
मासु पूर्ण रूपमा पाकेको सुनिश्चित गरेर मात्र सेवन गर्ने।
विज्ञहरूका अनुसार बर्ड फ्लू देखिएको भन्दै सबै कुखुराको मासु खान छोड्नुपर्ने अवस्था छैन। तर संक्रमण पुष्टि भएका, शंकास्पद वा नियन्त्रण क्षेत्रभित्रका कुखुराको मासु भने प्रयोग नगरी स्वास्थ्य निकायको आधिकारिक सूचनालाई आधार मानेर निर्णय लिनु उपयुक्त हुन्छ।
