अमेरिकाले इरानबाट सम्भावित हमला हुन सक्ने नयाँ सुरक्षा सूचना पाएपछि बेलायतमा तैनाथ आफ्ना सबै १२ वटा बी–१ बमवर्षक विमान फिर्ता लगेको छ ।
दक्षिणी इंग्ल्यान्डस्थित आरएएफ फेयरफोर्डबाट ती विमान सप्ताहन्तमै अमेरिकातर्फ पठाइएको अमेरिकी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै द न्युयोर्क टाइम्सले जनाएको छ । अमेरिकी सेनाले शान्तिकालमा सहयोगी मुलुकको हवाई अखडाबाट यति ठूलो संख्यामा बमवर्षक विमान छोटो समयमै फिर्ता लैजानुलाई असामान्य मानिएको छ ।
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार खतरा गम्भीर देखिएपछि केही बमवर्षक विमान हावामा इन्धन भर्ने विमानसमेत परिचालन नगरी चालक दलसहित अमेरिका फर्किएका थिए । आइतबारसम्म कम्तीमा तीन वटा बी–१ बमवर्षक दक्षिण डकोटास्थित अमेरिकी हवाई अखडामा पुगिसकेका थिए ।
अमेरिकी युरोपेली कमान्डले पनि फेयरफोर्डमा तैनाथ अमेरिकी बमवर्षक विमानहरू आफ्नै हवाई अखडातर्फ फर्किरहेको पुष्टि गरेको छ । तर विमान फिर्ता गर्नुको तत्काल कारण भने कमान्डले सार्वजनिक गरेको छैन ।
कमान्डले अमेरिकी वायुसेनाका बमवर्षक विमानहरू विश्वव्यापी सैन्य तयारी र परिचालन आवश्यकताअनुसार विभिन्न स्थानमा नियमित रूपमा परिचालन हुने बताएको छ । बेलायतको रक्षा मन्त्रालयले भने अमेरिकी सैन्य विमानको आवागमनबारे टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको छ ।
अमेरिकी अधिकारीका अनुसार विमान फिर्ता गर्नुको कारण बनेको पछिल्लो सुरक्षा सूचना तीन साताअघि प्राप्त चेतावनीसँग सम्बन्धित थियो । पछिल्लो २४ घण्टामा सम्भावित खतरा अझ गम्भीर बनेपछि विमान फिर्ता गर्ने निर्णय गरिएको उनीहरूको भनाइ छ ।
आरएएफ फेयरफोर्डमा केही बी–१ बमवर्षक विमान नियमित सैन्य रोटेसनअन्तर्गत एक साताअघि मात्रै पुगेका थिए । अमेरिकी तथा अन्य पश्चिमा गुप्तचर निकायले सेप्टेम्बरमै फेयरफोर्ड क्षेत्रमा इरान समर्थित सम्भावित हमलाको चेतावनी दिएको बताइएको छ ।
सम्भावित हमलासम्बन्धी मूल्यांकनमा अवरोध गरिएका सञ्चार, सूचनादाता र अन्य गुप्तचर स्रोतबाट प्राप्त जानकारी प्रयोग गरिएको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन् । सम्भावित प्रारम्भिक हमलापछि ड्रोनमार्फत थप आक्रमण हुन सक्ने जोखिमसमेत औंल्याइएको थियो ।
यसैबीच, फेयरफोर्ड आसपास पछिल्लो समय शंकास्पद गतिविधि बढेको बताइएको छ । गत साता बेलायती प्रहरीले हवाई अखडानजिकै सेता भ्यानमा रहेका पाँच जनालाई पक्राउ गरेको थियो । उनीहरूबाट विस्फोटक पदार्थ फेला नपरेपछि अर्को दिन धरौटीमा रिहा गरिए पनि अनुसन्धान जारी रहेको बताइएको छ ।
त्यसपछि बेलायती प्रहरीले बेलायती–इरानी दोहोरो नागरिकता भएका एक व्यक्तिलाई आतंकवादी गतिविधिको तयारी गरेको आशंकामा पक्राउ गरेको थियो । बेलायतका अधिकारीहरूले यी घटनामा इरानको सम्भावित भूमिकाबारे अनुसन्धान भइरहेको बताएका छन् ।
अमेरिका, बेलायत, जर्मनी र इजरायलका अधिकारीहरूले घटनाको सम्बन्ध इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर (आईआरजीसी) वा तेहरानस्थित अन्य सैन्य संरचनासँग हुन सक्ने आशंका गरेका छन् । इरानले भने यस्ता आरोप अस्वीकार गर्दै आएको छ ।
इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले यसअघि अमेरिकी सेनालाई फेयरफोर्ड हवाई अखडा प्रयोग गर्न दिइएको विषयमा बेलायतलाई चेतावनी दिँदै उक्त आधारबाट इरानविरुद्ध आक्रमण भए बेलायत पनि त्यसको जिम्मेवार हुने बताएको थियो । इरानले आफ्नो भूमिमाथि आक्रमणका लागि प्रयोग हुने कुनै पनि सैन्य अखडा आफ्ना लागि ‘वैध लक्ष्य’ बन्न सक्ने चेतावनीसमेत दिएको थियो ।
फेयरफोर्डबाट बी–१ बमवर्षक फिर्ता गर्ने अमेरिकी निर्णय सम्भावित सुरक्षा जोखिम बढेको पृष्ठभूमिमा आएको हो । महँगा बमवर्षक विमानलाई ड्रोनजस्ता कम लागतका हवाई आक्रमणबाट हुन सक्ने जोखिमबाट जोगाउन पनि यस्तो कदम चालिएको हुन सक्ने सुरक्षा विश्लेषण गरिएको छ ।
