आज जेठ ३ गते। नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलनका युगद्रष्टा, विचारका प्रणेता जननेता मदन भण्डारी र सांगठनिक कार्यका संवाहक जीवराज आश्रितले संसार छोडेको आज ठ्याक्कै ३३ वर्ष पुगेको छ । वि.सं. २०५० साल जेठ ३ गते चितवनको दासढुङ्गामा भएको रहस्यमय जिप दुर्घटनामा यी दुई क्रान्तिकारी नेताहरूको असामयिक अवसान भएको थियो।
यसै सन्दर्भमा, आज नेकपा एमाले केन्द्रीय कार्यालयको आयोजनामा काठमाडौँको मदननगर बल्खुस्थित पुरानो पार्टी कार्यालय प्राङ्गणमा ३३औँ मदन–आश्रित स्मृति सभा भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ । भूकम्पपछि भत्किएको र हाल विशेष ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको सोही बल्खु परिसरमा रहेका दुई नेताका शालिकहरूमा माल्यार्पण गर्दै श्रद्धाञ्जली अर्पण गरियो।
कार्यक्रममा मुख्य अतिथिका रूपमा पूर्वराष्ट्रपति एवं मदन भण्डारीकी धर्मपत्नी विद्यादेवी भण्डारी उपस्थित हुनुहुन्थ्यो।त्यसैगरी, नेकपा एमालेका वरिष्ठ पदाधिकारीहरू, केन्द्रीय सदस्यहरू तथा भ्रातृ सङ्गठनका सयौँ कार्यकर्ताहरूको बाक्लो उपस्थिति रहेको थियो।यद्यपि, एमाले अध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली कार्यव्यस्तताका कारण भौतिक रूपमा बल्खु पुग्न नसके पनि उहाँले सामाजिक सञ्जालमार्फत एक भावुक सन्देश जारी गर्दै मदन भण्डारीलाई आफ्नो राजनीतिक यात्राको दीपस्तम्भ र एउटा अनन्य मित्रका रूपमा स्मरण गर्नुभएको छ ।
स्मृति सभालाई सम्बोधन गर्दै पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले जननेता मदन भण्डारीले प्रतिपादन गरेको 'जनताको बहुदलीय जनवाद' (जबज) विचार नै नेपालको सामाजिक न्याय, लोकतान्त्रिक रूपान्तरण र समृद्धिको अचुक हतियार भएको उल्लेख गर्नुभयो । वि.सं. २०४६ सालको जनआन्दोलन र प्रजातन्त्र पुनरोत्थानमा मदन भण्डारीको तार्किक र वाक-कलापूर्ण नेतृत्वको आज पनि उत्तिकै चर्चा हुने गर्दछ । विश्वभर कम्युनिष्ट आन्दोलन रक्षात्मक अवस्थामा पुगेका बेला नेपालमा मार्क्सवादलाई सिर्जनात्मक प्रयोग गर्दै डोर्याउन मदन भण्डारीको सिद्धान्तले ठुलो काम गरेको तथ्य इतिहासमा अंकित छ ।
त्यस्तै, ओझेलमा परिरहने अर्का प्रखर व्यक्तित्व, जीवराज आश्रितलाई एक कुशल, अनुशासित र त्यागी सङ्गठन विभाग प्रमुखका रूपमा सम्झिइयो । पार्टीको तल्लो तहसम्म पुगेर संगठन निर्माण गर्ने आश्रितको अद्वितीय क्षमताकै कारण तत्कालीन एमाले देशकै बलियो शक्तिका रूपमा उदाएको नेताहरूले बताएका छन्।
यता, नेकपा एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले पनि एक विज्ञप्ति जारी गर्दै मदन–आश्रितको रहस्यमय अवसानले राष्ट्रलाई अपूरणीय क्षति पुगेको र उनीहरूको संगठन निर्माणको विधि आज पनि उत्तिकै अनुकरणीय रहेको स्मरण गर्नुभएको छ।
आश्रित स्मृति दिवसलाई केवल एक दिने औपचारिक कार्यक्रममा मात्र सिमित नगरेर देशैभर ६ दिन अगाडिदेखि नै सर्कुलर जारी गरी रचनात्मक ढंगले मनाइरहेको छ।आज देशका विभिन्न स्थानमा विचार गोष्ठी, बहुदलीय जनवादबारे सञ्चारमाध्यममा परिसंवाद, वृक्षरोपण, खुला रक्तदान, स्वास्थ्य शिविर तथा अस्पतालहरूमा बिरामीहरूलाई फलफूल वितरण जस्ता परोपकारी कार्यहरू गरिएका छन्।काठमाडौँकै गोठाटारस्थित मदन भण्डारी स्मृति प्रतिष्ठानमा पनि विशेष विमर्श कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ।
तर, यी कार्यक्रमहरू भइरहँदा जनमानसमा एउटा गम्भीर प्रश्न भने अझै जीवितै छ— ३३ वर्ष बितिसक्दा पनि दासढुङ्गा दुर्घटनाको सत्य-तथ्य बाहिर किन आएन? जेठ ३, २०५० को त्यो कालो दिन पोखराबाट कम्युनिष्ट कार्यकर्ताहरूको भेला सकेर चितवनतर्फ आउँदै गर्दा उनीहरू चढेको जिप त्रिशूली नदीमा खसेको थियो।घटनाका एक मात्र जीवित साक्षी, जिप चालक अमर लामाको समेत वि.सं. २०६० सालमा हत्या भएपछि सो घटनाको प्रमाणिक आधार सधैँका लागि ओझेलमा पर्यो।
विभिन्न समयमा संसदीय र पार्टीगत छानबिन समिति बने पनि हालसम्म कुनै पनि सरकारले यो दुर्घटना थियो कि योजनाबद्ध हत्या, यसको ठोस निष्कर्ष सार्वजनिक गर्न सकेका छैनन्, जसप्रति आम नागरिक र आम कार्यकर्तामा आज पनि उत्तिकै आक्रोश र असन्तुष्टि देखिन्छ।
भौतिक रूपमा मदन भण्डारी र जीवराज आश्रित हामीमाझ हुनुहुन्न। तर, उहाँहरूले छोडेर जानुभएको वैचारिक विरासत र सांगठनिक जगले आज पनि नेपाली राजनीतिको एउटा ठुलो हिस्सा निर्देशित भइरहेको छ।केवल तस्बिरमा माल्यार्पण गरेर वा भाषणमा नाम लिएर मात्र यी अमर सहिदहरूप्रति सच्चा श्रद्धाञ्जली हुन सक्दैन। उनीहरूले परिकल्पना गरेको 'सुखी नेपाली र समृद्ध नेपाल' को सपनालाई व्यवहारमा उतार्नु र देशमा विधिको शासन बलियो बनाउनु नै ३३औँ स्मृति दिवसको वास्तविक सार्थकता हुनेछ।
३३औँ मदन–आश्रित स्मृति दिवसको यस घडीमा जननेता मदन भण्डारी र कुशल संगठक जीवराज आश्रितप्रति हाम्रो पनि भावपूर्ण श्रद्धासुमन।
